Haziran’ın sekizinci sabahı Memphis’e sıcak ve ağır çökmüştü. Doris Mae Holloway, kırk üç yaşında, Beale Street’in bir köşesindeki küçük diner’da çalışıyordu — on yedi yıldır aynı tezgah, aynı kahve kokusu, aynı tahta tabure gıcırtısı.
Ama bu sabah her şey farklıydı. Havanın kendisi farklıydı; sanki şehir nefesini tutmuş, bir şeyi bekliyordu.
Doris Mae sabahın beşinde kalkmıştı, her gün yaptığı gibi. Gri önlüğünü bağlamış, saçlarını toplamış, iki blok yürüyerek diner’a gelmişti. Yolda kimseyle konuşmamıştı — zaten kimse yoktu sokaklarda. Memphis, iki aydır böyleydi. 4 Nisan’dan beri.
O balkondan, Lorraine Motel’in ikinci katından bir ses düşmüştü aşağıya ve o ses bir daha kalkmamıştı. Dr. Martin Luther King Jr. Bu şehirde, bu sokaklarda, bu havanın altında ölmüştü.
Doris Mae tezgahı silmeye başladığında radyo açıktı köşede — eski, paslı kenarlı bir Zenith, her sabah haber verirdi. Önce müzik, sonra haberci sesi. Doris Mae yarı kulağıyla dinliyordu; aklı müşterilerin kahvesindeydi, elde etmesi gereken sütteydi, akşam çocuklarına yapacağı yemekteydi.
Sonra duydu: “James Earl Ray, Londra Heathrow Havalimanı’nda İngiliz yetkilileri tarafından tutuklanmış ve bugün, 8 Haziran 1968’de iade edilmek üzere Memphis’e getirilmektedir—”
Bez durdu elinde. Doris Mae’nin elleri dondurulmuş gibi kaldı tezgah üzerinde.
Bir isim. Sonunda bir isim. James Earl Ray. İki aydır bu şehir o ismi arıyordu; gazeteler arıyordu, FBI arıyordu, sokaktaki her insan yüreğinin bir köşesinde arıyordu. Ve şimdi bulunmuşti — bir okyanus ötesinde, bir havalimanında, sıradan bir yolcu gibi yakalanmıştı.
Doris Mae bezi yavaşça tezgaha bıraktı. Pencereye döndü. Beale Street uyuyordu hâlâ; birkaç araba, uzakta bir köpek sesi, sabahın soluk ışığında yüzen toz parçacıkları.
Bu sokaklar onun sokakları değildi — yani öyleydi ama değildi. Beyazların gittiği yerler, zencilerin gittiği yerler; Memphis hep böyle bölünmüştü, Dr. King’in çöpçü işçileri için burada yürüdüğü güne kadar. ‘I Am A Man’ yazılı tabelalar. Doris Mae de oradaydı o yürüyüşte, kalabalığın gerisinde, çocuklarının elinden tutarak.
Şimdi katil yakalanmıştı. Ama Dr. King hâlâ ölüydü.
Bu düşünce Doris Mae’nin içinde taş gibi oturdu. Ağlamak istedi — ama gözyaşı gelmedi. Bağırmak istedi — ama sesi çıkmadı. Sadece orada durdu, ıslak bezi elinde, Memphis’in sabah ışığına bakarak.
Diner’a ilk müşteri girdiğinde — yaşlı bir beyaz adam, her sabah gelirdi, iki yumurta kızartma ve siyah kahve — Doris Mae gülümsedi. Otomatik, yorgun, on yedi yıllık bir gülümseme. “Kahveniz hazır, Bay Simmons,” dedi.
Adam gazeteyi masaya koydu. Manşet büyük harflerle bağırıyordu: RAY YAKALANDI. Adam başını kaldırdı Doris Mae’ye baktı — belki bir şey söyleyecekti, belki söylemeyecekti. İkisi de sustular. Bazı şeyler bu şehirde, bu tezgahın iki yanında, söze dökülmeden anlaşılırdı.
Doris Mae kahveyi doldururken düşündü: Bir isim öğrenmek adalet midir? Bir adam parmakla gösterilebilmek, mahkemeye çıkarılmak, yargılanmak — bu Dr. King’i geri getirir mi? Bu o balkonun altındaki kanı siler mi? Bu ülkenin içindeki o derin, köklü, nesiller boyu birikmiş ağırlığı hafifletir mi?
Bilmiyordu. Doris Mae Holloway, kırk üç yaşında, Memphis’in bir diner’ında, ıslak bir bezle bilmiyordu.
Ama şunu biliyordu: Bu sabah, 8 Haziran 1968’de, tarih bir sayfayı çevirmişti. Hesap sorulacaktı. Belki yetmezdi. Belki hiçbir zaman yetmezdi. Ama başlanmıştı — ve başlamak, en azından başlamak, bir şeydi.
Dışarıda Memphis uyanıyordu. Ağır, sıcak, yorgun ve hâlâ acı içinde. Ama uyanıyordu.
