5 Haziran 1883 sabahı, Sunda Boğazı her zamanki gibi nemli ve ağır bir havayla uyanmıştı. Cava ile Sumatra arasındaki bu dar su koridorunda, ufukta küçük bir siluet olarak beliren Krakatau Adası, yüzyıllardır sessiz bir tanık gibi duruyordu. O gün bu sessizlik çatlamaya başladı.
Boğazda seyreden gemilerin kaptanları, pusulalarında açıklanamayan titreşimler fark etti. Suyun yüzeyi, görünür bir rüzgar olmaksızın hafifçe titreşiyor; derinlerde bir şeyler uyanıyor gibiydi. Krakatau’nun zirvesinden yükselen ince duman kıvrımları, deneyimli denizcilerin gözünden kaçmadı. Bu, adanın onlarca yıldır göstermediği bir işaretti.
Jeolojik kayıtlar, Haziran 1883’ün başlarında bölgede depremsel aktivitenin belirgin biçimde arttığını ortaya koyar. Yer kabuğunun derinliklerinde, magma kanalları basıncını biriktiriyordu. 5 Haziran’da kaydedilen sarsıntılar, bu birikimin ilk dışavurumuydu — bir volkanın öfkesini toplamadan önce çıkardığı o sessiz, ürpertici nefes.
Batavia’da (bugünkü Cakarta) bazı yetkililer durumu not etti. Ancak Krakatau, 1680’den bu yana büyük bir aktivite göstermemişti; iki yüz yıllık uyku, tehlikenin gerçekliğini gözlerden perdeliyordu. Adanın yakınındaki küçük yerleşim yerleri ve geçiş güzergahındaki gemiler, gündelik hayatlarını sürdürmeye devam etti.
Oysa Krakatau, Haziran’da yalnızca konuşmaya başlamıştı. İki ay sonra, 26-27 Ağustos 1883’te gerçekleşecek olan ana patlama, tarihin kaydettiği en yıkıcı volkanik olaylardan biri olacak; dalgalar Hint Okyanusu kıyılarına ulaşacak, patlama sesi binlerce kilometre ötede duyulacak ve gökyüzüne fırlatılan kül, dünya genelinde yıllarca gün batımlarının rengini değiştirecekti.
Ama her şey o Haziran sabahında, suyun altından gelen o ilk titreşimle başlamıştı. Doğa uyarmıştı. Sessizce, ısrarla ve kaçınılmaz bir kesinlikle.
